Filosofie

Displaying 1 - 8 of 8

De wetenschap denkt niet

De wetenschap moet nog beginnen wetenschappelijk te zijn

Gravure uit de Flammarion (1888) door een onbekende artiest

“De ‘schijnbare’ wereld is de enige: de ‘ware wereld’ is er slechts bij verzonnen…”—Friedrich Nietzsche1

De filosofie maakt zichzelf tot vraagstuk, schreef de Duitse filosoof Martin Heidegger (1889-1976) op jonge leeftijd: “In tegenstelling tot onderzoekers op andere vlakken van de wetenschap schijnt het iets specifieks van de...

Wie groot denkt maakt grote vergissingen

Wat betekent deze zin van Martin Heidegger?

Painting from the Wellcome Library by an unknown artist, 17th century

Martin Heidegger, de obscure Duitse filosoof uit Meßkirch, werd op 1 mei 1933 lid van de nazipartij. Met zijn misstap ontaardde Heidegger zijn filosofische nalatenschap. Vandaag oefent Heidegger geen grote invloed uit op academisch Duitse filosofie.1 Niet alleen de Duitse, maar ook de internationale gemeenschap verweet hem voor zijn steun aan het naziregime nooit expliciete excuses te hebben...

De onvrije mens

Van gemanaged kind tot beschaafde burger

'Freedom from Want' (1943) door Norman Rockwell

In het noorden van Scandinavië leven de Sami, de inwoners van Lapland. Ondanks moderne invloeden groeiden velen van hen als kind op in een autarkische, zelfvoorzienende samenleving. Sami-kinderen leren al vroeg hun eigen brood bakken, vers water halen, vis vangen en rendieren melken. Sami-ouders behandelen hun kinderen als mensen die het vermogen bezitten om voor zichzelf te zorgen. Zo groeien ze op tot zelfstandige volwassenen die zich door niemand hoeven te laten...

De wil tot zin

Wie is eigenlijk wiens veroorzaker, de mens of zijn werkelijkheid?

“Wat is de zin van het leven?” Die vraag klopt niet, omdat het leven geen zin heeft. Het leven is zin. Een zin in het leven is bovendien niet iets wat je voor jezelf opeist, maar dat wat je anderen gunt. Het leven gunt het universum zijn zin. We scheppen zin door plaats voor zin te maken. De zin vecht tegen een tegengestelde kracht die het moet wegduwen—de tegenzin. Het leven is die wegduwende kracht.

Dat het leven zinvol is, suggereert...

Over de zin van het bestaan

De vraag of het leven zin heeft houdt mensen bezig sinds mensenheugenis. In de Nederlandse taal stellen we die vraag op meerdere manieren. Wat is de zin van het leven? Heeft het leven zin? We stellen deze vraag eveneens binnen een persoonlijke context. Wat is de zin van mijn leven? Heeft mijn leven zin?

Beiden typen vraagstelling doelen op een zin die buiten het leven om bestaat. Is zin een kenmerk van het leven, dan kan het dat zinsattribuut verwerven...

Waarom maakt geld niet gelukkig?

We kennen allemaal wel iemand die niet zo lang geleden ontdekte dat geld niet gelukkig maakt. Vaak zijn wij die persoon zelf. Dat voelt heel stom, want het inzicht dat geld niet gelukkig maakt is een bekend cliché dat we zo vaak van wijzere vrienden hoorden. Toch is het heel moeilijk om te begrijpen waarom geld niet gelukkig maakt. Het rationele inzicht dringt niet onmiddellijk door tot ons gevoel. 

We kwamen uiteindelijk zelf tot de conclusie dat geld niet gelukkig maakt, omdat we...

Zelfliefde als vereiste voor naastenliefde

Wie zich dagelijks voelt omringd door domkoppen en hufters is er zelf waarschijnlijk ook een. We kunnen andere mensen namelijk niet meer waarderen dan hoe we onszelf waarderen. Ons zelfbeeld is bepalend voor wat we anderen kunnen gunnen.

Maar de liefde voor onszelf, de zelfliefde, is iets anders dan eigenliefde, de narcistische egotrip. Van jezelf houden betekent jezelf het recht geven voor je eigen behoeften en belangen op te komen. We hoeven niet bang te zijn dat zulk gedrag ten koste gaat van...

Misbruik van de vrijheid van godsdienst

De overheid van Groot-Brittannië erkent het geloof in Star Wars als officiële religie. Amerikanen stichtten de Scientology Kerk en de Mormoonse Kerk, zomaar, uit het niets. Dat is ongeveer het niveau van wat een religie is: fantasie. Gelovig-zijn is een keuze voor een set leefregels, rituelen en dogma’s die gelovigen aan hun kinderen opleggen. Maar gelovigen die bescherming eisen op basis van godsdienstvrijheid hebben er niets van begrepen. Godsdienstvrijheid is de ruimte...