De emancipatie van het kind

Is het te veel gevraagd om kinderen als mensen te behandelen?

Foto door Trevor Klatko. | CC BY-NC

Afbeelding: Foto door Trevor Klatko. | CC BY-NC

„Hoe saaier een kind is, des te meer de ouders, wanneer ze met hun kind pronken, worden gevleid voor het feit dat ze goede ouders zijn—omdat ze een tam kindschepsel in hun huis hebben.”—Frank Zappa, MOJO Magazine1

De Britse krant The Times opende op 12 maart 2015 de voorpagina met een artikel over de grote omvang van de geestelijke gezondheidscrisis onder kinderen. Het gaat om kinderen die zichzelf pijn doen, die aan depressie of aan andere stoornissen lijden. Volgens experts zouden de oorzaken moeten liggen in de gevolgen van “examenstress, pesten op school en social media”.2

Wat een onzin! Dit is het standaard excuus om maatschappelijke ouderfiguren te beschermen, want de ware oorzaak van zulke grootschalige geestelijke problemen onder tienerjongeren ligt in de emotionele verwaarlozing door moderne ouderparen met voltijdsbanen: de vrouwenemancipatie die carrières voor moeders mogelijk maakte, vergat de kinderen.

Dat is niet “de schuld van vrouwen”, maar van een maatschappij gericht op winstmaximalisatie, die mensen reduceert tot radertjes in de carrières van anderen en die het emotionele welzijn van burgers op de tweede plaats zet. Kinderen hebben voor een gezonde psychologische ontwikkeling nu eenmaal ten minste één opvoeder nodig die hen rond de klok de liefde, zorg en waardering biedt die zij nodig hebben. Dat mag de vader of de moeder zijn, maar beter nog allebei.

Wanneer verwaarloosde generaties kinderen echter massaal opgroeien met persoonlijkheidsstoornissen, dan staat ons gehele beschavingsmodel op het spel. Het is tijd om de belangen van jongeren weer, of misschien zelfs voor het eerst, tot middelpunt van de maatschappij te maken. Het is tijd voor de emancipatie van het kind.

Waarschuwingen uit het verleden

Geen enkel kind verdient zijn mishandeling, bedoeld of onbedoeld, per ongeluk of niet. De pioniers van de ACE-studie (Vincent Felliti et al.) naar nadelige jeugdervaringen brachten wetenschap en maatschappij een stap dichter bij de emancipatie van kinderen, namelijk het inzicht dat kinderen mensen zijn die een geweldvrije opvoeding verdienen. Volgens sommige onderzoekers zou dat het einde van oorlog en geweld in de wereld kunnen betekenen.3

De ACE-onderzoekers waren niet de eersten die het verband legden tussen geweld in de jeugd en agressie in volwassenheid. De recente geschiedenis kent talloze oproepen tot een herwaardering van de kindertijd. Ik wil er een aantal citeren.

In een artikel uit The Milwaukee Journal van 2 januari 1941 schrijft antropoloog Montague Francis Ashley-Montagu dat het slaan van baby’s de psychologische kiem voor haat zou kunnen zijn. Net als Alice Miller concludeerde Montagu dat mishandelde kinderen hun opgekropte woede moeten verdringen, maar dat deze verdrongen emoties later in het leven tot een uitbarsting van geweld leiden:

“In de kindertijd komt [de agressiviteit van als baby geslagen kinderen] tot uiting in een slecht humeur en algemene ondeugendheid. Zulk gedrag resulteert bijna altijd in verdere frustraties—in straf. In dit stadium bevindt het kind zich in een toestand van ernstig conflict. Of hij moet de uitdrukking van zijn agressiviteit beheersen, of anders moet hij de straf en het verlies van liefde verdragen die zijn agressiviteit veroorzaakt.

Zulke conflicten worden meestal opgelost door de pijnlijke situatie uit het bewustzijn en uit de directe motorische uitdrukking te verdringen—kortom, door de onderdrukking van zijn eigen agressieve impulsen. Maar het bewijs toont met overweldigende zekerheid aan dat deze impulsen nooit op enigerlei wijze worden vernietigd. Als onderdeel van het totale organisme moeten zij op een of andere manier tot uitdrukking komen. Die manieren zijn ontelbaar. Rassenhaat is slechts één van hen.”4

Schoolfabrieken

In zijn boek Uit mijn latere jaren (1950) bekritiseert natuurkundige Albert Einstein de autoritaire onderdrukking van leerlingen op school. Hij maakt zich sterk voor de omkering van die autoriteit. Volgens de Nobelprijswinnaar moeten kinderen hun speelse energieën vrij aan voor hen positieve activiteiten kunnen besteden:

“Voor mij lijkt het ergste ding voor een school te zijn om hoofdzakelijk met methoden van angst, geweld en kunstmatige autoriteit te werken. […]

De belangrijkste drijfveer voor werk op school en in het leven is het plezier in werk, plezier in zijn resultaten en de kennis van de waarde van het resultaat voor de gemeenschap. In het ontwaken en versterken van deze psychologische krachten in jongeren zie ik de meest belangrijke taak weggelegd voor school.”5

Scholen horen geen fabrieken te zijn die leerlingen met ondemocratische rituelen indoctrineren. Is het niet absurd dat scholen nog met belritmes werken om leerlingen van les naar les te dirigeren? Of dat leerlingen toestemming aan de leraar moeten vragen om naar het toilet te mogen?6 Waarom staan er hekken rond schoolpleinen om jongeren binnen te houden, alsof ze een gevaar voor de samenleving zijn?

“Voor kinderen is de verplichting om te leren een bewijs van hun ontoereikendheid en hun minderwaardigheid.”7

Folklore over ‘ongelukken’

In 1989 gaf Everett Koop een toespraak voor het SAFE KIDS symposium in Washington. Hij deed een oproep aan de maatschappij om ouders die hun kinderen lichamelijk mishandelen niet langer een hand boven het hoofd te houden:

“Mensen geloven nog steeds in veel folklore over ‘ongelukken’, over het noodlot dat her of der toesloeg. Met andere woorden, veel folklore die volwassenen van hun verantwoordelijkheid vrijspreekt. En het veranderen van die totaal verkeerde mentaliteit is onze grootste uitdaging.

We moeten het niet toestaan dat de volwassenen van Amerika er zo gemakkelijk ‘mee weg komen’. We moeten ze uitleggen, ze overtuigen en ze tot in het diepst van hun zielen laten geloven dat verwondingen aan kinderen geen ongeluk zijn… […]

Er was nog nooit een tijd dat grote sociale problemen werden opgelost door een kind te slaan. En er zal nooit zo’n tijd komen… Eeuwenlang hebben volwassenen kinderen verwond en erover gelogen, en andere volwassenen hebben die leugens gehoord en slechts hun blik afgewend… Als een kind gewond raakt, moeten we niet langer automatisch de mythologie bestendigen dat [de verwonding] het kinds eigen schuld was of het gevolg van een ander mysterieus ‘ongeluk’.

In plaats daarvan moeten we de schuld daar leggen waar het hoort: misschien bij een ander mens—meest waarschijnlijk een volwassene—die het verkeerde ding deed, bedoeld of onbedoeld, maar niet per ongeluk…”8

Koop sprak over lichamelijke mishandeling, maar hetzelfde geldt voor emotionele pijn. Agressieve kinderen zijn niet van nature ‘onhandelbaar’ of ‘moeilijk’, maar veelal zelf slachtoffer van agressie. Depressieve kinderen zijn niet te zwak om de gewone tegenslagen van het leven aan te kunnen, maar werden slachtoffer van misbruik, verbaal geweld of emotionele verwaarlozing. Kinderen met psychische problemen zijn niet aangeboren gek, maar slachtoffer van disfunctionele huishoudens.

Opvoeden zonder straf

Leraar Norm Lee bedacht het systeem ‘opvoeden zonder straf’. In een anekdote legt hij uit waar de opvoeding van kinderen precies misgaat:

“Tijdens een recente lezing voor een groep ouders opende ik een boek en begon er hardop uit voor te lezen: ‘Begin de discipline vroeg; maak duidelijke regels, dwing ze onmiddellijk en consistent af. Versterk gehoorzaamheid met goed gedaan jongen, wat een knappe meid, gepaard met aaien en knuffels. Vertel ze na disciplineringen dat je van ze houdt, maar dat het voor hun eigen bestwil was.’

Men knikte met unanieme instemming, sommigen uiten vrij hartelijk hun goedkeuring. Maar toen ik de kaft van het boek liet zien, hapten ze in shock naar adem:

HOE TRAIN JE EEN DOBERMANN PINSCHER9

Is het te veel gevraagd om te snappen dat kinderen geen honden, maar mensen zijn en dat mensen niet bedoeld zijn om te slaan?


1 Ben Watson, “Ben Watson Interviews Frank Zappa”, MOJO Magazine, 1993.
2 Rosemary Bennett en Kaya Burgess, “True Scale of Child Mental Health Crisis Uncovered: Times Campaign Calls for Revolution in Treatment”, The Times of London, maart 2015, http://www.thetimes.co.uk/tto/health/child-health/article4379577.ece.
3 Charles L. Whitfield, “Adverse Childhood Experiences and Trauma”, American Journal of Preventive Medicine 14, nr. 4 (1998): 363.
4 Montague Francis Ashley-Montagu, “Spanking the Baby May Be Psychological Seed of War”, The Milwaukee Journal, 194122 januari 2, http://news.google.com/newspapers?nid=1499&dat=19410102&id­y6VQAAAAIBAJ....
5 Albert Einstein, Out of My Later Years (New York: Carole Publishing Group, 1995), 33–35.
6 Laurie A. Couture, “Health Risks to Children Associated With Forced Retention of Bodily Waste: A Statement by Healthcare Professionals”, 2011, http://nospank.net/frbw.htm.
7 Eric Hoffer, “Colleges Aren’t for Kids: June 9, 1968”, in The Syndicated News Articles (Titusville, New Jersey: Hopewell Publications, 2010), hfdst. Colleges Aren’t for Kids: June 9, 1968.
8 C. Everett Koop, “Uniting America to Fight Childhood Injury”, 1989, http://profiles.nlm.nih.gov/ps/access/QQBBJQ.pdf.
9 Norm Lee, Parenting Without Punishing, 2002, 5.

Reacties

Creative Commons-Licentie
De emancipatie van het kind van Mathijs Koenraadt is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GeenAfgeleideWerken 4.0 Internationaal-licentie.