Toestemmingsvrije cultuur

Hoe gedecentraliseerde technologie de manier waarop we kunst zien voor altijd zal veranderen

Painting by Piet mondrian

Afbeelding: Painting by Piet mondrian

Na literatuur en muziek blijft beeldende kunst een laatste bastion van cultureel elitarisme. De centralisatie in privé-collecties van schilderijen en beeldhouwwerken van ‘s werelds beste artiesten heeft de samenleving misschien wel van emotionele groei beroofd. Hoe veel langer zullen we deze egoïstische misdaad tegen de menselijkheid nog tolereren? Vandaag de dag maken nieuwe internettechnologieën niet alleen beperkingsvrije innovatie mogelijk, maar bieden ze mensen ook het gereedschap om zowel het vervaardigen als het kopiëren van cultuur op een manier te doen die niemand kan censureren. Spoedig zal iedereen net als een opname van een authentiek Beethoven-concert ook een levensechte Picasso kunnen bezitten.

„Iedereen kan gemakkelijk en goedkoop overal genieten van de beste muziek ter wereld, uitgevoerd door de beste musici. Qua beeldende kunst ligt dat heel anders.”—Ben Rose

De ‘Pirate Bay’ van kunst

Toen Thomas Edison de fonograaf uitvond, dacht hij aan veel verschillende toepassingen, maar muziek opnemen zat er niet bij. Tegenwoordig gebruiken we 3D-printtechniek voor gepersonaliseerde telefoonhoezen, ander kunststof narcisme of, zinvoller, medische hulpstukken. Maar een over het hoofd geziene toepassing van 3D-printen ligt misschien wel in replica’s van kunstwerken zo perfect dat zelfs bevoegde experts ter plaatse het verschil niet kunnen zien. In 3D afgedrukte schilderijen kunnen bijvoorbeeld het driedimensionaal reliëf waarborgen, waardoor liefhebbers van Van Gogh voor het eerst de penseelstreken van de maestro met hun eigen vingertoppen mogen traceren, zonder schade aan het fysieke origineel aan te richten. Replica’s van zo’n hoge kwaliteit maken van kunst weer een emotioneel boeiende ervaring.

In de nabije toekomst zal het idee van een origineel schilderij dan ook net zo veel betekenis hebben als een origineel concert van Bach. Om dezelfde reden dat Bach zijn meesterwerken in muzieknotatie codificeerde, kunnen we gebruik maken van 3D-scans om kunst, archeologische artefacten of zelfs architectuur in digitale modellen te codificeren. Dergelijke perfecte opnamen van de fysieke wereld vangen de geest van de kunstenaars op een reproduceerbare wijze, en zodoende maken we kunst beperkingsvrij, omdat we de gedigitaliseerde, ‘esthetische originelen’ dankzij peer-to-peer netwerken met de hele wereld kunnen delen, op een manier die geen enkele regering of autoriteit kan tegenhouden. De ‘Pirate Bay’ van kunst zal particuliere collecties voor altijd decentraliseren, zodat iedereen zelf een perfectie kopie van een Picasso of een gietijzeren Rodin in huis kan halen.

Een gedecentraliseerd wereldmuseum

Kunst was nooit bedoeld om in privécollecties te worden opgesloten ter enig vermaak van de hoogstbiedende Zuidas-magnaten, Russische miljardairs of verlichte oliesjeiks. Kunstvoorwerpen en kunstwerken ademen emoties uit die bestemd zijn voor de hele mensheid. Helaas, „tegenwoordig worden musea door de stijgende prijzen voor producties van de topartiesten uit de kunstacquisitiemarkt geprijsd ,” aldus Ben Rose voor Huffington Post.

Om deze reden stelde professor Edward Banfield voor om musea met namaak te vullen. Originele kunstwerken zouden musea vervolgens aan particulieren kunnen verkopen, terwijl de massa nog steeds van’s werelds mooiste schilderijen en sculpturen zou kunnen genieten. Die suggestie kwam meer dan een halve eeuw geleden, maar noch de samenleving noch de technologie waren er klaar voor. Misschien nu wel. Musea van de toekomst zullen misschien kiezen voor bewegende muren en vloeibare vloeren (à la Terminator T1000) die in real-time een sculptuur of schilderij kunnen repliceren uit een gedecentraliseerde databank van alle wereldkunst, met inbegrip van de beste klassieke werken, moderne bouwwerken of zelfs apenkunst. Op zijn minst hoeven toekomstige museumdirecteurs hun collectie niet langer te beperken tot wat ze zich kunnen veroorloven.

„Mensen die neerkijken op een zeer goede reproductie van een schilderij zullen een veruit inferieure reproductie van een symfonie loven.”—Edward Banfield

Onverwoestbaar erfgoed

Perfecte replica’s van beeldende kunst bieden nog een ander waardevol voordeel: het vereeuwigen van cultuur. Ondanks de meest geavanceerde conserveringstechnieken zullen de fysieke originelen niet eeuwig overleven. Branden, overstromingen en aardbevingen zullen menselijk erfgoed blijven vernietigen. Met de bouw van een gedecentraliseerde databank van gedigitaliseerde kunstwerken conserveren we kunst voor onbepaalde tijd, en door het verspreiden van die kunst middels miljoenen overbodige exemplaren via het internet verdedigen we kunst ook tegen barbarij, zoals de opzettelijke vernietiging van oude archeologische vindplaatsen.

In digitale vorm kunnen we zelfs de piramides van Egypte voor alle eeuwigheid bewaren. Toekomstige kunsthistorici en archeologen zullen niet langer de scherven van gebroken vazen in elkaar hoeven te lijmen. In plaats daarvan zullen zij in staat zijn om de kunstwerken van onze cultuur te reproduceren, of zelfs rondleidingen te nemen door de virtuele musea die wij voor ze achterlaten. We kunnen vele kopieën van onze artistieke erfenis de ruimte in sturen. Dus zelfs als we het ergste voor onszelf houden, kunnen we het universum onze best kant laten zien.

Reacties

Creative Commons-Licentie
Toestemmingsvrije cultuur van Mathijs Koenraadt is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GeenAfgeleideWerken 4.0 Internationaal-licentie.