Waren de Germanen multicultureel?

Hoe sommige historici moderne thema’s op het verleden projecteren

Furor Teutonicus (1899) door Paja Jovanović

Afbeelding: Furor Teutonicus (1899) door Paja Jovanović

In ons tijdperk van politieke correctheid komt het nauwelijks nog voor dat deze of gene historicus bepaalde vooroordelen over ons voorouders toch bewijst. Christian Pantle slaagt er hier en daar in in zijn overigens zeer fatsoenlijke boek over Die Varusschlacht (De slag bij het Teutoburger woud): “Tot dusverre had de lichamelijke superioriteit van de Noord-Germanen zich in gevechten tegen de Romeinen uitbetaald.”1

De schrijver legt niet uit, of kan wellicht ook niet uitleggen, waarom dat zo was. Hij schrijft alleen dat de mannelijke Germaan gemiddeld zo groot was als een elitesoldaat van de Romeinse garde, namelijk “met een minimale grootte van 1,72 tot 1,78 meter”.2 Wat dit betreft kan men enkel speculeren. Worden menselijke lichamen groter als ze in winterkou opgroeien? Bood de noordelijke landbouw de ‘barbaren’ betere voeding? In hoeverre speelden genen een rol?

Veel interessanter is het dat Pantle de schijn wil wekken dat de Germanen, net als de huidige Duitsers, altijd multicultureel zouden zijn geweest. Hij vertelt het volgende over een grote Germaanse trek dwars door Europa voor het geboortejaar van Christus:

“Daaronder bevonden zich ook vele Keltische gemeenschappen, zodat de mars in de loop van tijd steeds meer multiculturele vormen aannam. De Germanen toonden zich hier—zoals ook in de volgende eeuwen—zeer pragmatisch, vrij van iedere volksideologie. Welkom was wie tot nut was.”3

Alweer verklaart de historicus zijn waarom niet. Waarom was er destijds überhaupt een trek van bijna driehonderdduizend mensen? Daarover kan ik iets meer dan alleen pure speculatie zeggen. Al in de eeuwen voor Christus voerde Rome oorlogen tegen Noord-Europa. De mediterranen roofden vele boerendorpen van de primitievere Kelten en Germanen leeg en maakten soms hun vrouwen en kinderen tot slaaf. Zo voedden zij de hongerige beschaving van Rome.

De Romeinse rooftochten ontwortelden veel Noord-Europeanen en stortten hen in armoede. Zij liepen dus helemaal niet uit pragmatisme met vrouwen en kinderen door Europa richting Rome, maar noodgedwongen (zoals de Afrikanen en Arabieren vandaag de dag). Was dus werkelijk iedereen welkom die tot nut was? Nee! Alleen zij die ook Romeinen haatten waren welkom. Enkele zinnen verder geeft Pantle toe:

“De Cimbren en Teutonen moeten de Romeinen als geesteszieke amokmakers hebben geleken. De Furor Teutonicus, de Teutoonse razernij, zou later tot een vaststaand begrip worden.”4

Geestesziek zoals islamitische terroristen ons vandaag lijken. Maar wie de toenmalige Germaanse en Keltische stammen ‘multicultureel’ noemt, moet ook beweren dat, wanneer Franse, Nederlandse en Duitse Pegida-aanhangers tegen hun vijand ageren, zij ook “heel pragmatisch, vrij van iedere volksideologie” handelen. In dat opzicht zou islam alle Europese volkeren een unieke kans kunnen bieden om, vrij van iedere volksideologie, tegen Riyadh te strijden. Ik lach me kapot.

Eigenlijk betekent het: moderne concepten als multicultureel kan men—en mag men—achteraf niet op de geschiedenis projecteren. Christan Pantle doet dat wel en ondermijnt zijn geloofwaardigheid. De historicus bewijst nergens of en hoe de Kelten en Germanen van de trek der volkeren zogenaamd met elkaar zouden hebben samengeleefd, maar schrijft: “Wij weten zo goed als niets over hun dagelijks leven—hoe ze vriendschappen sloten, last kregen van hun zenuwen, …”5

We weten niet of de Kelten en Germanen van elkaar hielden, of ze kookrecepten uitwisselden, of ze elkaar hun dochters ten huwelijk schonken. Pantle maakt dezelfde denkfout die zijn nationalistische voorgangers maakten. De nationalisten van de 19de en 20ste eeuw probeerden te bewijzen dat het Duitse volk altijd puur en superieur was geweest. Op dezelfde manier proberen Pantle en zijn collega’s tegenwoordig te bewijzen dat de Duitsers altijd multiculturele migranten waren geweest.

Beide thesen zijn volledig idioot. Ze hangen van de historische context en van het perspectief van de historicus af. Met zekerheid kan men enkel zeggen dat de Germanen geen nationalisten waren, omdat naties nog niet bestonden, en dat ze ook niet multicultureel waren, omdat ook deze moderne ideologie toen niet bestond. De Kelten en de Germanen hebben slechts korte tijd met elkaar tegen de Romeinen gevochten, en hebben zich later weer in aparte volkeren opgedeeld.

De Germaanse stammenleider Arminius won zijn oorlog tegen Varus. Zijn Keltische collega Vercingetorix verloor tegen Caesar. Daarom spreken de Fransen vandaag een Romaanse taal en de Duitsers niet. In het geval dat de Duitsers en de Fransen vandaag de oorlog tegen Riyahd zouden verliezen, dan zullen hun nakomelingen Arabisch spreken—heel multicultureel!


1 Christian Pantle, Die Varusschlacht: Der germanische Freiheitskrieg (Berlin: Propyläen-Verlag, 2009), hfdst. 1: Erster Zusammenprall.
2 Ibid., hfdst. 1.
3 Ibid.
4 Ibid.
5 Ibid.

Reacties

Creative Commons-Licentie
Waren de Germanen multicultureel? van Mathijs Koenraadt is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GeenAfgeleideWerken 4.0 Internationaal-licentie.